Yapı Denetim Kuruluşu Nedir?

Yapı denetim kuruluşları, ülkemizde yeni yapılan inşaatları denetlemek üzere çalışırlar. Bu inşaatlar, illaki binalar olmak zorunda değildir, herhangi bir yapının inşaatında yapı denetim kuruluşları aktif göreve sahiptir. Barajlar, devlet binaları, apartmanlar ve bunun gibi tüm binalar yapı denetim kuruluşlarının denetim sürecinden geçmek zorundadırlar. Yeni inşa edilen yapılar yapı denetim sürecinden geçmemeleri durumunda kaçak yapı olarak kabul edilirler ve tespit edilmeleri halinde hem cezai işlem uygulanır, hem de bu yapılar yıkılma tehlikesiyle karşı karşıya kalırlar. Ne bir inşaat şirketi, ne de bir kişi yaptığı yapının böylesi bir riskle karşı karşıya kalmasını istemez, bu nedenle tüm inşaat şirketleri, yapı denetim kuruluşlarının yapı denetim süreçlerine dahil olurlar. Tabi yapı denetimi yasalarla da ortaya koyulmuş bir süreçtir, yani inşaat şirketleri bir yapıya başlamadan dahi, projelerini yapı denetim şirketlerine sunmalı bir yapı denetim şirketiyle anlaşmalı ve daha sonra, ancak sürece başlamalıdır.

Yapı denetim şirketlerinde denetleme süreci nasıl gerçekleşmektedir?

Yapı denetim şirketlerinde denetleme sürecini adım adım gerçekleşen bir süreçtir. Elmas yapı denetim firması gibi bu kuruluşlar, önce bir inşa sürecinin projesine bakarlar. İkinci adımda ise projenin usule uygun şekilde yapılıp yapılmadığı denetlenir. Bu aşama pek çok alt kademeye ayrılmıştır. Yani yapı denetim kuruluşları, bir inşaat sürecini sadece proje aşamasında değil, sonraki tüm aşamalarda da denetlerler. Üstelik yapı denetim altında inşaatın usullere uygun şekilde gerçekleşmemesi durumunda durdurulması da söz konusudur. Bu noktada yapı denetim firmaları gerek Bayındırlık Bakanlığı’nı, gerekse de inşaatı sürdüren inşaat firmasını bilgilendirir. Eğer inşaat firması, gerekli düzenlemeleri yapmazsa ve inşaata devam ederse bu süreç, usullere uygun olarak kabul edilmez ve büyük cezai uygulamalar başlatılır. Cezai işlemleri uygulayacak yetkili kurum Bayındırlık Bakanlığının çalışanlarıdır bu durumda yapı denetim kuruluşları, sadece bilgi vermek üzerine çalışırlar.

Adım adım yapı denetim süreci nedir?

Bir inşaata başlayabilmek için inşaat şirketleri önce bir yapı denetim firmasıyla anlaşıyorlar. Daha sonra bu anlaşmanın gereği olarak inşaat şirketleri, inşası yapılacak binaların projelerini yapı denetim firmalarına sunarlar. Yapı denetim kuruluşu projeyi geri gönderme veya kabul etme yetkisine sahiptir. Projenin yapı denetim kuruluşu tarafından kabul edilmemesi durumunda, inşaat şirketi, başka bir yapı denetim kuruluşu ile çalışmayı tercih edilebilir, bu noktada değişen bir şey olmayacaktır.

Projenin geçerli olarak kabul edilmesinin ardındansa inşaat şirketi söz konusu inşaat sürecini başlatabilir. İnşaat sürecinin başlaması ve temelinin atılması süreci boyunca herhangi bir denetleme olmaz fakat yapı denetim kuruluşu, bu noktada, yani inşaatın temelinin atıldığı noktada inşaat sürecini denetler. Yapı denetim firması, bu noktada inşaatın, gerek projeye göre, gerekse de, usullerine göre yapılıp yapılmadığını denetler.

Temelin denetlenmesinin ve yapı denetim kuruluşu tarafından onay verilmesinin ardından inşaat şirketi inşa sürecine devam eder. Bu noktadan sonra sözkonusu inşaat, 4 veya 5 kere daha yapı denetim kuruluşu tarafından denetlenir. Her bir denetleme aşamasında yapı denetim kuruluşunun eksikleri, Bayındırlık Bakanlığı ve inşaatı gerçekleştiren firmaya bildirmesi veya bu inşa sürecini durdurması söz konusudur. İnşaat sürecinin tamamlanmasının ardından inşaatın hasarsız bir şekilde var olacağı garantisi yapı denetim firmaları tarafından verildiği için, denetleme sürecinde yapı denetim kuruluşları ince eleyip sık dokuyarak denetleme yaparlar. Yapı denetim kuruluşu her tür inşada ince yapıda 2, kalın yapıda ise 15 yıl süreyle garanti vermek zorundadır. Bu aşamaların ardından sürecin tamamlanması ve insanların güvenle evlerinde oturmaları mümkün hale gelmektedir.